12 verstu kvöldbitarnir

Það er komið kvöld og þú ert að drepast úr þreytu. Þú leggst til svefns og lokar augunum, en allt kemur fyrir ekki, þú getur ekki sofnað. Klukkutími líður, þú prófar allar bestu stellingarnar, sækir annan kodda. Hvað er eiginlega að?

Ástæðan gæti verið eitthvað sem þú borðaðir rétt fyrir háttinn. Ef þú vilt draga úr líkum á að matur valdi svefnleysi ættirðu að forðast þessar 12 fæðutegundir fyrir svefninn.

1. Súkkulaði

Já, þetta er áfall. Hvernig getur eitthvað svona dásamlegt verið slæmt rétt fyrir háttinn? Málið er að súkkulaði inniheldur koffín, sérstaklega dökka súkkulaðið. Koffín er örvandi efni sem vekur, minnkar þreytu og hraðar á efnaskiptum – ekki beint það sem maður vill sækjast eftir rétt fyrir svefninn.

Auk koffíns inniheldur súkkulaði líka þeóbrómín, annað örvandi efni, sem hraðar á hjartslættinum og gerir þannig svefninn erfiðari. Eina súkkulaðið sem þú getur leyft þér að borða áhyggjulaus á kvöldin er hvítt súkkulaði – það inniheldur hvorki koffín né þeóbrómín.

2. Mikið kryddaður matur

Þegar við sofum hægir á meltingunni. Það er meira átak fyrir meltingarfærin að vinna úr krydduðum mat og þess vegna meltist hann verr að næturlagi. Mikið kryddaður matur skömmu fyrir svefninn getur truflað svefn og valdið því að þú vaknar nokkrum sinnum yfir nóttina.

Mikið kryddaður matur getur líka hækkað grunnhita líkamans. Ef það gerist á líkaminn erfiðara en ella með að stilla sig af svo nætursvefninn verði góður.

3. Kaffi

Þetta ætti nú ekki að koma á óvart. Milljónir um allan heim treysta á þennan drykk til að halda sér vakandi.

Koffín hefur sértæk örvandi áhrif á miðtaugakerfið. Það hamlar framleiðslu svefnhvetjandi efna í heilanum og eykur myndun adrenalíns, hormóns sem hvetur til notkunar orkunnar sem stendur til boða í líkamanum. Þetta skýrir hvers vegna þér finnst þú glaðvakandi eftir að hafa drukkið kaffi.

Koffínsnautt kaffi er heldur ekki öruggt. Margir eru mjög næmir fyrir koffíni og verða fyrir áhrifum jafnvel þó að innihaldið sé minna.

4. Áfengir drykkir

Einn eða tveir bjórar eða vínglös að kvöldi geta nú alveg hjálpað til. En það er líklegra að maður vakni reglulega yfir nóttina ef áfengi er drukkið fyrir svefninn.

Þegar 27 rannsóknir á áfengi og gæðum svefns voru skoðaðar 2013, kom í ljós að áfengi bætir ekki gæði svefns, heldur þvert á móti skemmir drykkja nætursvefninn. Vissulega sofnar drukkið fólk hraðar, en tíminn sem REM-svefninn varir er stórkostlega skertur og öndunarmynstrið brenglast

5. Fituríkar máltíðir

Pepperónípítsa eða borgari með öllu gæti virkað girnilegur biti fyrir svefninn, en áhrif slíkra máltíða á svefn eru slæm. Margt bendir til þess að fituríkar máltíðir trufli jafnvægi ákveðinna boðefna í heilanum, sem snerta svefn og vöku. Rannsóknir benda til þess að þeir sem borða fituríkar máltíðir sofi lengur, en gæði svefnsins eru skert, og þeir sömu eiga erfiðara með að halda sér vakandi og hressum í dagsins önn.

6. Rautt kjöt

Próteinríkar fæðutegundir, eins og mjólk, hnetusmjör og ostar, virka vel á svefn og hvíld, sérstaklega ef þeirra er neytt með kolvetnum. Rautt kjöt virðist hins vegar innihalda aðeins of mikið af því góða og getur komið í veg fyrir góðan nætursvefn. Ástæðan er annars vegar sú að meltingarkerfið þarf að ráðast í mjög orkukrefjandi vinnu eftir kjötmáltíð, og hins vegar inniheldur rautt kjöt mikið af amínósýrunni týrósín, en hún hefur hressandi áhrif á heilann. Að auki er meiri hætta á vélindabakflæði ef maður leggst til hvílu strax eftir stóra steikarmáltíð.

7. Ávextir og grænmeti

Já, nú er að verða fokið í flest skjól. Þetta á þó ekki við um allt sem fellur í þennan flokk, heldur það tormelta og trefjaríka. Það er til dæmis vandræðalegt að brokkolí og blómkál innihalda mikið af amínósýrunni tryptófan, sem alla jafna hefur góð áhrif á svefninn – en þau áhrif verða gagnslaus því trefjarnar koma í veg fyrir að maður sofni. Annað í þessum flokki sem skynsamlegt er að varast fyrir svefninn er hvítkál, dökkgrænt laufgrænmeti, sellerí, grasker, baunir og hvítir sveppir. Tómata er líka gott að láta eiga sig, þeir eru svo svakalega súrir.

8. Sætindi

Sykur æsir, það vita allir sem hafa umgengist börn í sykurvímu. Hann er því verulega truflandi fyrir svefn, sé hans neytt skömmu áður. En sykurneysla almennt er líka slæm fyrir svefn, því hún truflar jafnvægi líkamans, sama hvenær maður ætlar í háttinn.

9. Skyndibitar

Það er ekki góð hugmynd að skreppa í bíltúr út á hamborgarastað fyrir svefninn. Skyndibiti rétt fyrir svefn hefur slæm áhrif, og auðvelt er að festast í vítahring, því rannsóknir hafa leitt í ljós að slæmur svefn eykur á löngun í óhollustu. Hófsemi er því best.

10. Vatn

Nei, hættu nú alveg! Eins og vatn er nauðsynlegt öllum lífverum á jörðinni, getur það alveg eyðilagt góðan nætursvefn. Líkaminn sér raunar til þess að það hægist á þvagframleiðslu yfir nóttina – en ef drukkið er vel fyrir svefninn er fátt sem getur komið í veg fyrir salernisferð um miðja nótt.

11. Gosdrykkir

Af framangreindu ætti þetta að liggja ljóst fyrir. Gosdrykkir innihalda gjarnan sykur sem hressir, koffín sem hemur virkni slakandi hormóna í líkamanum, og svo eru þeir mjög súrir og trufla framleiðslu okkar náttúrulegu magasýra. Gosdrykkir með gervisætunni aspartam eru lítt skárri. Aspartam inniheldur amínósýruna fenylalanín en of mikið magn af henni er talið geta valdið svefntruflunum.

12. Lyf

Reyndar ekki fæðutegund, en við innbyrðum þau á sama hátt. Þeir sem eru á lyfjum og stríða við svefnvanda ættu að kanna vandlega hvort um aukaverkanir gæti verið að ræða. Þunglyndislyf og astmalyf eru til að mynda þekkt fyrir að valda svefntruflunum. Spjall við lækni gæti verið góð hugmynd!

-Ragga Eiríksdóttir
Birtist fyrst á DV.is

Eignir Dýrahjálpar ónýtar eftir stórbrunann í gær: „Það getur ekki verið að neitt hafi bjargast“

Stórbruninn í húsnæði Geymslur.is og Icewear fór líklega ekki fram hjá neinum í gær. Mikið af fólki og fyrirtækjum var með búslóð sína eða vörur í geymslu og bíður nú í örvæntingu eftir því að fá upplýsingar um stöðu eigna þeirra. Dýrahjálp er meðal þeirra sem áttu mikið af eignum sem lágu í geymslunum og ljóst er að tjónið var gríðarlegt og leita þau því til almennings í þeirri von um að einhver geti aðstoðað þau í þessum leiðinlegu aðstæðum. Við fáum ekkert að nálgast neitt strax en það virðist sem þakið á húsinu sé farið þar sem okkar geymslur… Lesa meira

Rósa Ásgeirsdóttir elskar að skapa ævintýri fyrir börn

Rósa Ásgeirsdóttir leikkona hefur verið hluti af Leikhópnum Lottu í tíu ár. Á þeim tíma hefur hún skellt sér í hin ýmsu gervi og veitt börnum víðs vegar um landið ómælda gleði. Rósa segir að börn séu frábærir áhorfendur sem geri leikurum alveg ljóst ef þeim mislíkar eitthvað í sýningunni. „Börnin eru svo fyndin og þau spyrja okkur oft spurninga fyrir eða eftir sýningu sem ég á stundum í stökustu vandræðum með að svara og þarf því að vera fljót að hugsa,“ segir Rósa í viðtali sem birtist upphaflega í helgarblaði DV. Rósa er menntuð leikkona og hefur starfað við leiklist undanfarin… Lesa meira

Fyrir og eftir myndir – Breytingar á heimili

Í byrjun febrúar ákváðum við Sæþór að fara loksins í það að mála nokkra veggi í eldhúsinu og stofunni í lit og flikka aðeins uppá með aukahlutum, blómum og slíku. Við erum núna búin að búa í húsinu okkar í 18 mánuði ca og búin að vera á leiðini að henda okkur í þetta verkefni nánast síðan við fluttum ! Ég byrjaði á því að velja mér lit á málningunni og fór í Slippfélagið og valdi mér nokkrar prufur. Ég var alveg búin að ákveða að mála í gráum lit en hitti svo æðislegan starfsmann sem leiðbeindi mér mjög vel… Lesa meira

Skotheld uppskrift af gómsætum grjónagraut sem klikkar aldrei

Eitt af því besta sem börnin mín fá er grjónagrautur. Og best af öllu finnst þeim þegar hann er borinn fram með rúsínum og lifrarpylsu.  Ég hef lengi haft uppskriftina í kollinum og ákvað að skrifa hana niður núna og skella henni hérna inn. Þessi grautur er ótrúlega einfaldur, en það þarf að vísu að fylgjast vel með pottinum og hræra reglulega svo hann brenni ekki við. En hér kemur uppskriftin: (Fyrir 5) Hráefni: 3 dl hrísgrjón 4 dl vatn 1/2 tsk salt 10-12 dl mjólk (ég nota hvort sem er nýmjólk eða léttmjólk, bara það sem ég á til)… Lesa meira

Óstjórnlega fyndnar gínur sem eru orðnar leiðar á starfinu sínu

Í gegnum tíðina hefur oft verið talað um að gínur í búðum sýni óraunhæfa mynd af útliti og vaxtarlagi fólks. Það hefur hins vegar sjaldan verið veitt því athygli hversu leiðinlegu lífi aumingja gínurnar lifa. Þær standa á sama stað á hverjum einasta degi, starfsmenn verslana aflima þær fram og til baka og það kemur fyrir að þær þurfa að standa naktar fyrir framan alla. Það er því ekki skrítið að af og til finni fólk gínur sem haga sér öðruvísi en vanalega. Bored Panda tók saman lista af skemmtilegum gínum sem hafa flúið raunveruleika sinn og eru ekki eins… Lesa meira

Ingibjörg Eyfjörð: „Ég bjó mér til samfélagsmiðlakarakter“

… eða svo var mér sagt. Ég fékk að heyra það fyrir svolitlu síðan að ég málaði mynd af mér á samfélagsmiðlum sem væri ekki raunhæf eða lík mér á nokkurn hátt, komandi frá manneskju sem ég þekki vissi ég að ég ætti ekkert að taka of mikið mark á þessu. En verandi mannleg þá hefur þetta nagað mig, ég hef haft stöðugar áhyggjur af því að fólk sé kannski að misskilja mig, það sem ég segi og það sem ég stend fyrir. Það er enginn fullkominn Ég hef frá upphafi lagt mikinn metnað í að skrifa frá hjartanu, skrifa… Lesa meira

Léttist um 147 kíló á tveimur árum: „Ég fylgist bara með hvað ég borða og hreyfi mig“

Flestir eiga sérstakan atburð eða tímasetningu sem þeir geta tengt við breytingu á lífi sínu. Karlmaður sem vó 257 kíló segir að hann muni aldrei gleyma augnablikinu þegar hann áttaði sig á því að hann þyrfti að létta sig. Bored Panda greinir frá því að það hafi verið árið 2016 þegar mikill eldur geisaði í Kanada þar sem Tony Bussey býr, sem hann áttaði sig á því að núna væri tíminn til þess að opna augun og takast á við vandamálið. Flugvélar voru sendar á svæðið til þess að bjarga fólki frá eldinum og þegar Tony mætti á flugvöllinn var hann settur fremst í röðina. Of feitur til þess að… Lesa meira

Dóttir Karenar hafnaði brjóstinu: „Ég mjólkaði samt eins og belja en börn eru ekki öll eins“

Frá því að Karen Mjöll varð ólétt var hún harð ákveðin í því að barnið hennar skyldi vera á brjósti eins lengi og hægt væri. Brjóstagjöfin gekk eins og í sögu um leið og Anja Myrk kom í heiminn. Þegar hún var um sex vikna gömul fór hún allt í einu að verða „reið“ við brjóstin á kvöldin, segir Karen í einlægri færslu sinni á Mamiita. Dóttir hennar neitaði brjóstinu Karen segir að Anja dóttir hennar hafi drukkið vel á daginn og á næturnar en á kvöldin hafi hún neitað brjóstinu. Eftir nokkra daga gafst ég upp og fór að gefa henni ábót.… Lesa meira

Brúðkaupslisti fyrir verðandi brúðhjón frá Hildi Hlín

Flestir sem þekkja mig vita að ég er einstaklega skipulögð manneskja og elska að búa til lista. Við getum eiginlega sagt að allt sem ég geri, þarf að gera eða ætla mér að gera sé merkt á einhverjum af þessum þúsund "to do”-listum sem ég á og hef vandlega skipt niður eftir viðfangsefni og mikilvægi. Einn stærsti svoleiðis listi sem ég er að vinna eftir þessa dagana er stóri brúðkaupslistinn minn! Þessi listi er búinn að vera opinn í símanum mínum, tölvunni og útprentaður í brúðkaupsbókinni minni núna frá því á síðasta ári (ok þetta er farið að hljóma eins… Lesa meira

Vandræðalegar auglýsingar af speglum til sölu

Ert þú að fara að selja spegil í bráð? Þá gætir þú tekið þessa frábæru sölumenn þér til fyrirmyndar og þá eru miklar líkur á því að spegill verði seldur fljótlega eftir að auglýsingin kemur á netið. Það getur reynst erfitt að taka góða mynd af spegli án þess að spegilmyndin af manni sjálfum eða öðrum laumist óvart með. Þetta fólk reyndi að finna lausn á vandamálinu með misgóðum árangri. Lesa meira

Sjö ára gamall drengur fann sálufélagann í ketti sem lítur alveg eins út og hann sjálfur

Sjö ára gamall drengur sem lagður hefur verið í einelti fyrir útlit sitt eignaðist kött sem er bæði með klofna vör og eins augu og drengurinn. Madden frá Oklahoma fæddist með klofna vör og mismunandi augnlit á hvoru auga. Í síðustu viku þá setti ein vinkona mín mynd af kettinum í sérstakan hóp sem ég er í fyrir foreldra barna með klofna vör. Kettinum hafði verið bjargað í Minnesota og við vissum strax a þessum ketti var ætlað að verða hluti af okkar fjölskyldu. Hann er ekki bara með klofna vör líkt og sonur okkar heldur hefur hann einnig mismunandi lit á augunum eins og Madden, segir Christina Humphreys í… Lesa meira