12 verstu kvöldbitarnir

Það er komið kvöld og þú ert að drepast úr þreytu. Þú leggst til svefns og lokar augunum, en allt kemur fyrir ekki, þú getur ekki sofnað. Klukkutími líður, þú prófar allar bestu stellingarnar, sækir annan kodda. Hvað er eiginlega að?

Ástæðan gæti verið eitthvað sem þú borðaðir rétt fyrir háttinn. Ef þú vilt draga úr líkum á að matur valdi svefnleysi ættirðu að forðast þessar 12 fæðutegundir fyrir svefninn.

1. Súkkulaði

Já, þetta er áfall. Hvernig getur eitthvað svona dásamlegt verið slæmt rétt fyrir háttinn? Málið er að súkkulaði inniheldur koffín, sérstaklega dökka súkkulaðið. Koffín er örvandi efni sem vekur, minnkar þreytu og hraðar á efnaskiptum – ekki beint það sem maður vill sækjast eftir rétt fyrir svefninn.

Auk koffíns inniheldur súkkulaði líka þeóbrómín, annað örvandi efni, sem hraðar á hjartslættinum og gerir þannig svefninn erfiðari. Eina súkkulaðið sem þú getur leyft þér að borða áhyggjulaus á kvöldin er hvítt súkkulaði – það inniheldur hvorki koffín né þeóbrómín.

2. Mikið kryddaður matur

Þegar við sofum hægir á meltingunni. Það er meira átak fyrir meltingarfærin að vinna úr krydduðum mat og þess vegna meltist hann verr að næturlagi. Mikið kryddaður matur skömmu fyrir svefninn getur truflað svefn og valdið því að þú vaknar nokkrum sinnum yfir nóttina.

Mikið kryddaður matur getur líka hækkað grunnhita líkamans. Ef það gerist á líkaminn erfiðara en ella með að stilla sig af svo nætursvefninn verði góður.

3. Kaffi

Þetta ætti nú ekki að koma á óvart. Milljónir um allan heim treysta á þennan drykk til að halda sér vakandi.

Koffín hefur sértæk örvandi áhrif á miðtaugakerfið. Það hamlar framleiðslu svefnhvetjandi efna í heilanum og eykur myndun adrenalíns, hormóns sem hvetur til notkunar orkunnar sem stendur til boða í líkamanum. Þetta skýrir hvers vegna þér finnst þú glaðvakandi eftir að hafa drukkið kaffi.

Koffínsnautt kaffi er heldur ekki öruggt. Margir eru mjög næmir fyrir koffíni og verða fyrir áhrifum jafnvel þó að innihaldið sé minna.

4. Áfengir drykkir

Einn eða tveir bjórar eða vínglös að kvöldi geta nú alveg hjálpað til. En það er líklegra að maður vakni reglulega yfir nóttina ef áfengi er drukkið fyrir svefninn.

Þegar 27 rannsóknir á áfengi og gæðum svefns voru skoðaðar 2013, kom í ljós að áfengi bætir ekki gæði svefns, heldur þvert á móti skemmir drykkja nætursvefninn. Vissulega sofnar drukkið fólk hraðar, en tíminn sem REM-svefninn varir er stórkostlega skertur og öndunarmynstrið brenglast

5. Fituríkar máltíðir

Pepperónípítsa eða borgari með öllu gæti virkað girnilegur biti fyrir svefninn, en áhrif slíkra máltíða á svefn eru slæm. Margt bendir til þess að fituríkar máltíðir trufli jafnvægi ákveðinna boðefna í heilanum, sem snerta svefn og vöku. Rannsóknir benda til þess að þeir sem borða fituríkar máltíðir sofi lengur, en gæði svefnsins eru skert, og þeir sömu eiga erfiðara með að halda sér vakandi og hressum í dagsins önn.

6. Rautt kjöt

Próteinríkar fæðutegundir, eins og mjólk, hnetusmjör og ostar, virka vel á svefn og hvíld, sérstaklega ef þeirra er neytt með kolvetnum. Rautt kjöt virðist hins vegar innihalda aðeins of mikið af því góða og getur komið í veg fyrir góðan nætursvefn. Ástæðan er annars vegar sú að meltingarkerfið þarf að ráðast í mjög orkukrefjandi vinnu eftir kjötmáltíð, og hins vegar inniheldur rautt kjöt mikið af amínósýrunni týrósín, en hún hefur hressandi áhrif á heilann. Að auki er meiri hætta á vélindabakflæði ef maður leggst til hvílu strax eftir stóra steikarmáltíð.

7. Ávextir og grænmeti

Já, nú er að verða fokið í flest skjól. Þetta á þó ekki við um allt sem fellur í þennan flokk, heldur það tormelta og trefjaríka. Það er til dæmis vandræðalegt að brokkolí og blómkál innihalda mikið af amínósýrunni tryptófan, sem alla jafna hefur góð áhrif á svefninn – en þau áhrif verða gagnslaus því trefjarnar koma í veg fyrir að maður sofni. Annað í þessum flokki sem skynsamlegt er að varast fyrir svefninn er hvítkál, dökkgrænt laufgrænmeti, sellerí, grasker, baunir og hvítir sveppir. Tómata er líka gott að láta eiga sig, þeir eru svo svakalega súrir.

8. Sætindi

Sykur æsir, það vita allir sem hafa umgengist börn í sykurvímu. Hann er því verulega truflandi fyrir svefn, sé hans neytt skömmu áður. En sykurneysla almennt er líka slæm fyrir svefn, því hún truflar jafnvægi líkamans, sama hvenær maður ætlar í háttinn.

9. Skyndibitar

Það er ekki góð hugmynd að skreppa í bíltúr út á hamborgarastað fyrir svefninn. Skyndibiti rétt fyrir svefn hefur slæm áhrif, og auðvelt er að festast í vítahring, því rannsóknir hafa leitt í ljós að slæmur svefn eykur á löngun í óhollustu. Hófsemi er því best.

10. Vatn

Nei, hættu nú alveg! Eins og vatn er nauðsynlegt öllum lífverum á jörðinni, getur það alveg eyðilagt góðan nætursvefn. Líkaminn sér raunar til þess að það hægist á þvagframleiðslu yfir nóttina – en ef drukkið er vel fyrir svefninn er fátt sem getur komið í veg fyrir salernisferð um miðja nótt.

11. Gosdrykkir

Af framangreindu ætti þetta að liggja ljóst fyrir. Gosdrykkir innihalda gjarnan sykur sem hressir, koffín sem hemur virkni slakandi hormóna í líkamanum, og svo eru þeir mjög súrir og trufla framleiðslu okkar náttúrulegu magasýra. Gosdrykkir með gervisætunni aspartam eru lítt skárri. Aspartam inniheldur amínósýruna fenylalanín en of mikið magn af henni er talið geta valdið svefntruflunum.

12. Lyf

Reyndar ekki fæðutegund, en við innbyrðum þau á sama hátt. Þeir sem eru á lyfjum og stríða við svefnvanda ættu að kanna vandlega hvort um aukaverkanir gæti verið að ræða. Þunglyndislyf og astmalyf eru til að mynda þekkt fyrir að valda svefntruflunum. Spjall við lækni gæti verið góð hugmynd!

-Ragga Eiríksdóttir
Birtist fyrst á DV.is

Sprenghlægilegar myndir af misheppnuðum kaupum af netinu

Færst hefur í aukana að fólk panti sér vörur af netsíðum og láti senda þær heim að dyrum. Þegar pantað er af netinu er varan oft ódýrari, fólk þarf ekki að fara út úr húsi og úrvalið er oft meira. Þetta eru meðal þeirra kosta sem fólk sér við þessa þjónustu. Ókostirnir geta þó verið heldur verri og hafa margir lent í því að fá ekki vöruna sem þeir bjuggust við. Sem betur fer sjá flestir húmorinn við þær misheppnuðu pantanir sem þeim hafa borist og er því vel hægt að hlæja að þeim. Halda svo bara áfram að panta… Lesa meira

Klárir Íslenskir karlmenn sem eru á lausu

Um síðustu helgi tókum við saman klárar Íslenskar konur sem eru á lausu og er því nú komið að körlunum. Bleikt skoðaði nokkra klára Íslenska karlmenn sem vill svo til að séu á lausu. Valþór Örn Sverrisson Valþór, oftast kallaður Valli í 24 Iceland er eins og gefur til kynna eigandi úra verslunarinnar 24 Iceland. Valli leyfir fólki að fylgjast með leik og störfum á Snapchat og hefur þar vakið mikla lukku fyrir ýmiskonar glens. Logi Pedro Logi er einn af flottustu tónlistarmönnum landsins. Logi gefur bæði út sína eigin tónlist ásamt því að framleiða tónlist fyrir aðra söngvara. Pétur Örn Guðmundsson Pétur Örn, betur þekktur sem Pétur Jesú er… Lesa meira

Katrín missti hárið eftir að pabbi hennar framdi sjálfsvíg

Katrín Rut Jóhannsdóttir er 27 ára þriggja barna móðir úr Hafnarfirði. Foreldrar hennar fóru hvort sína leiðina þegar Katrín var einungis átta ára gömul. Við tók erfiður tími, heimilisaðstæður voru ekki upp á það besta og þá glímdi faðir hennar við áfengissýki sem hafði djúpstæð áhrif á hans nánustu. Þá breyttist líf mitt mikið, pabbi fór að drekka illa og ég upplifði margt sem ekkert barn á að þurfa að ganga í gegnum, segir Katrín í samtali við blaðamann. Mamma var mikið ein með okkur systkinin og stóð hún sig vel í móðurhlutverkinu. Ég var alltaf í sambandi við pabba… Lesa meira

Magnús Máni hefur misst 23 kíló: „Ég sagðist ætla að skila verkefninu þegar ég væri komin með six pack“

Magnús Máni Hafþórsson hefur tekið af sér 23 kíló á rúmlega fjórum mánuðum. Magnús hafði alltaf verið í fínu formi en vegna vanlíðan fór hann að borða mikið og bætti því hægt og rólega á sig allt þar til hann var orðin 113 kíló. Til þess að slá á vanlíðan og tilfinningar, át ég þær í burtu. En í raun át ég þær fastar á mig því líkamlegt form fór versnandi og með hugurinn fylgdi með, segir Magnús í einlægu viðtali við Bleikt. Magnús segir að þrátt fyrir að hann hafi orðið svona þungur þá hafi hann aldrei trúað því… Lesa meira

Átta ómetanleg húsráð frá Margréti

Margrét Sigfúsdóttir, skólastýra Hússtjórnarskólans í Reykjavík, deilir átta góðum húsráðum sem allir ættu að þekkja. 1. Allt gróft mjöl á að geyma í lokuðum ílátum því annars getur kviknað líf í því. Einnig ágætt að frysta. 2. Það á alltaf að hafa opinn glugga einhvers staðar í íbúðinni svo ekki myndist raki inn í henni. Passa að lofta vel út eftir baðferð eða sturtu. Einnig þarf að láta lofta undir rúllugardínur svo ekki myndist raki á gleri og hafa rifu á glugga. 3. Allar borðtuskur og diskaþurrkur þarf að sjóða. Súr lykt af tuskum myndast af því að þær eru… Lesa meira

Sprenghlægilegar sögur af hormónafullum óléttum íslenskum konum

Flestar konur sem gengið hafa með barn undir belti kannast við þá óstjórnlegu hormónaframleiðslu sem líkaminn setur af stað nánast um leið og pissað er á prófið. Hormónarnir gera það að verkum að konan verður virkilega tilfinninganæm á meðan á meðgöngunni stendur og oft í nokkra mánuði eftir á. Það eru því flestar mæður sem eiga skemmtilegar sögur af sjálfum sér frá því þær voru óléttar og réðu ekki við allar þær tilfinningar sem brutust um í brjósti þeirra. Bleikt hafði samband við mæður sem voru tilbúnar til þess að deila fyndnum og vandræðalegum atvikum sem þær lentu í þegar… Lesa meira

Saga Dröfn var fullkomin mamma: „Þetta getur nú ekki verið svo erfitt“

Áður en Saga Dröfn Haraldsdóttir eignaðist sitt fyrsta barn var hún fullkomin mamma. Barnið hennar mátti aldrei vera með hor, það átti alltaf að fara að sofa á réttum tíma, borða einungis hollan mat og sjónvarpið átti að vera spari. Einnig skildi barnið hennar alltaf vera vel greidd um hárið, í flottum fötum, vel til fara og að sjálfsögðu áttu heimilið alltaf að vera hreint og fínt. Ég hugsaði að þetta gæti nú ekki verið svo erfitt, bara skipta á bleyjum þegar þess þarf, gefa henni að borða og leika við hana, segir Saga í færslu sinni á Mæður.com Kjarnafjölskyldan Ég… Lesa meira

Ljósmæður opna Snapchat: „Fylgjendur fá mjög fjölbreytta fræðslu og upplýsingar. Við viljum efla foreldra í barneignarferlinu“

Sigrún Gunnarsdóttir, hjúkrunarfræðingur og ljósmóðir ásamt Áslaugu Valsdóttur formanni ljósmæðrafélagsins fannst komin tími til þess að færa störf ljósmæðra nær nútímanum og gera þau sýnilegri. Þær tóku því sameiginlega ákvörðun um að stofna opin Snapchat reikning þar sem nokkrar ljósmæður skiptast á að sýna og segja frá störfum sínum. Hópurinn er orðin mjög fjölbreyttur og öflugur þar sem ljósmæður vinna mjög fjölbreytt störf á mörgum mismunandi stöðum. Við skiptumst á að vera með snappið og því ættu fylgjendur að fá mjög fjölbreytta sýn og fræðslu. Hver og ein tekur ákveðin málefni fyrir og gefur innsýn inn í sín störf, segir Sigrún í samtali við… Lesa meira

Kristín og Binni Löve eiga von á barni: „Við erum mjög spennt“

Kristín Pétursdóttir leikkona og Brynjólfur Löve Mogensson Snapcat stjarna eiga von á sínu fyrsta barni saman í ágúst. Kristín hefur starfað sem flugfreyja undanfarna mánuði en hún hefur meðal annars leikið í bíómyndunum Órói og Fólkið í Blokkinni. Ég er gengin fjórtán vikur og fjóra daga og við erum mjög spennt. Ég var að vísu mjög veik fyrstu 12 vikurnar en það er allt að koma, segir Kristín í samtali við Bleikt. Brynjólf þekkja flestir undir nafninu Binni Löve en hann gerði garðinn frægan á Snapchat. Í dag starfar Brynjólfur sem rekstrarstjóri pizzustaðarins Blackbox Pizzeria. Við óskum þessum verðandi foreldrum innilega til hamingju. Lesa meira

Hvað er raunveruleg vinátta?

Hvað er vinátta? Þetta er spurning sem ég hef velt óþarflega mikið fyrir mér undanfarna mánuði. Einhverra hluta vegna hélt ég alltaf fast í þá hugsun að góður vinur væri sá sem væri búin að vera í kringum þig hvað lengst og þekkti þig því vel. En ég hef komist að því að vinátta er eitthvað allt annað. Að finna sér góða vini sem meta vináttu þína og þú þeirra er mjög dýrmætt. Það virðist flestum vera lítið mál að eignast vini og kunningja, eyða með þeim hellings tíma en átta sig svo á því að í raun voru þetta… Lesa meira

Tanja Ósk var lögð í hrottalegt einelti: „Ég var heltekin af ótta“

Ímyndið ykkur að sex ára gömul dóttir ykkar sé að byrja sinn fyrsta skóladag. Hún er spennt, hlakkar til að eignast vini og verða fullorðin. Eftir skóla kemur hún heim sorgmædd vegna þess að stelpurnar í bekknum leyfðu henni ekki að leika sér með þeim af því að hún var of ljót. Þessi sex ára stelpa var ég. Svona hefst samtal Tönju Ósk Brynjarsdóttur við blaðamann Bleikt. Var sagt að þetta myndi líða hjá Tanja greinir frá því að þetta hafi eingöngu verið upphafið af því einelti og ofbeldi sem hún hefur þurft að sæta í gegnum tíðina. Mér var… Lesa meira

Bjargey um hamingju: „Ég hef upplifað mikinn sársauka og vildi ekki dvelja þar. Ég vildi frelsi“

Hvers vegna finnst sumum allt vera erfitt og leiðinlegt á meðan öðrum finnst lífið almennt skemmtilegt og sjá það jákvæða í stað þess neikvæða. Hvað aðskilur þessa tvo einstaklinga? Með þessum orðum hefur Bjargey Ingólfsdóttir nýjustu færslu sína á Bjargeyogco. Af hverju ertu alltaf svona ógeðslega happý? Um daginn fékk ég þessa spurningu frá fylgjanda í gegnum Snapchat og fékk hún mig til þess að hugsa. Til þess að svara henni þá er ég í fyrsta lagi ekkert alltaf ógeðslega happý. Ég hef farið í gegnum dimma dali og upplifað mikinn sársauka. Sársauka í hjartanu og verki í líkamanum. Ég vildi ekki dvelja þar, því það… Lesa meira