Nokkur atriði sem vert er að hafa í huga áður en lagst er í sólbað

Fölir íbúar norðurálfu brenna fljótt ef aðgát er ekki sýnd við sólböð. Til að koma í veg fyrir sólbruna er æskilegt er að kunna skil á nokkrum atriðum.

Mynd/Getty

Hér er fjallað um nokkur atriði sem vert er að hafa í huga áður en lagst er í sólbað:

Húðgerð

Húð fólks er mismunandi og bregst misjafnlega við sólinni. Kannaðu hvaða fullyrðing hér að neðan á við þegar þú ferð í fyrsta sólbað sumarsins – án þess að nota sólarvörn.

Fullyrðingar:

  1. Ég sólbrenn alltaf og verð aldrei brún/n.

Svarið er einfalt fyrir einstaklinga sem alltaf brenna í sól Forðast ber sólina algerlega. Æskilegt er að hylja húðina með fatnaði og sætta sig við að fá ekki brúnan lit. Sé húðin varin verður hún ekki fyrir skaða. Fíngerð, föl húð verður ekki eins hrukkótt og húð þeirra sem eru mikið í sól. Fölt er fínt!

  1. Ef ég fer í nokkurra klukkustunda sólbað í fyrsta sinn um vorið, er ég sólbrunnin/n og aum/ur eftir sólarhring.

Fara skal gætilega og jafnvel foraðst að verða sólbrún/n. Hætta er á að húðin skaðist sem gæti síðar leitt til húðkrabbameins. Þeim sem ekki standast freistinguna að baða sig í sólinni er ráðlagt að nota sterka sólarvörn t.a.m. með varnargildi 15 til 20. Þegar húðin hefur vanist sólinni er hægt að nota sólarvörn með minni vörn, þó ekki neðar en varnargildi 8.

  1. Ég verð ljósbrún/n á viku.

Nota ber sterka sólarvörn í eina til tvær vikur. Síðan er hægt að prófa sig áfram með sólarkremi sem inniheldur minni vörn. Hið sama á við líkt og í fullyrðingunum hér að ofan: Húðin getur borið skaða ef hún er ekki nægilega varin.

  1. Ef ég fer í nokkurra klukkustunda sólbað fyrst um vorið er ég með vægan sólbruna eftir sólarhring. Ég verð miðlungsbrún/n á viku.

Nota skal sólarkrem með varnargildinu 8. Húðin verður áfram brún en etv. ekki eins dökk og ef sólarvörn er ekki notuð. Fólk sem er hörundsdökkt skaðar síður húðina með sólböðum. Hins vegar getur of mikil sól leitt til hrukkumyndunar og skaða.

  1. Ég sólbrenn aldrei þó ég sé í sól í klukkutíma og ég verð verulega sólbrún/n á viku.

Fyrstu dagana ættu sólböð ekki að vara lengur en 15 – 20 mínútur. Geislar sólarinnar eru sterkastir milli kl. 11 og 14. Á þeim tíma er mikilvægt að fara gætilega. Börn eru oft lengur úti í sólinni en fullorðnir. Lítil börn eru sérlega viðkvæm fyrir sólinni og þau þarf að verja vel. Þó að sólbruni virðist jafna sig, getur hann síðar komið fram sem húðkrabbamein, t.d. í fæðingarblettum.

Mynd/Getty

Lyf, ilmefni og þungun.

Sum lyf geta valdið ofnæmi þegar sá sem neytir þeirra er mikið í sól. Ofnæmið brýst oft fram sem heiftarleg útbrot eftir sólböð eða útivist í sólskini. Ágætt er að spyrja lækni eða lyfjafræðing nánar út í virkni lyfsins áður en farið er í mikla sól.

Hið sama getur átt við um viss ilmefni, og einnig um einstaka ilmlaus krem.

Vanfærar konur þurfa að gæta sín á sólinni og að ofhitna ekki. Við mikinn hita streymir blóðið mikið til húðarinnar sem getur haft áhrif á fóstrið.

Nokkur atriði um sólarvarnarkrem

Sólarvarnarefni eru miskröftug og er styrkleikinn gefinn upp sem „Faktor“ (stuðull). Tvenns konar stuðlar eru notaðar við skilgreiningu á varnarstyrk sólarvarnarefna, sá ameríski, SPF (Sun Protection Factor) og sá evrópski. Forsendur skilgreiningarinnar eru mismunandi. Almennt má segja, að bandaríski stuðullinn sé u.þ.b. tvöfalt hærri en sá evrópski. Það þýðir að sólarvörn sem framleidd er í Bandaríkjunum og hefur gildið 8 hefur álíka gildi og evrópskt krem með gildinu 4.

Evrópska kerfið byggist á því hversu lengi íbúi norður-Evrópu sem jafnan er með föla húð getur verið í sólskini áður en húðin verður rauð og aum. Almennt er reiknað með 15 – 20 mínútum í byrjun sumars. Almennt gildir að ef einstaklingur notar sólarvörn t.a.m.með stuðlinum 8 getur viðkomandi verið 8 x 20 mínútur (160 mínútur) í sólinni, áður en húðin verður rjóð og aum.

Hafa ber í huga að sólarvörn er útbúin til að verja húðina gegn sólbruna. Sólaráburður er hins vegar ekki vörn gegn þeim geislum sem talið er að valdi húðkrabbameini.

Til að sólarvörnin komi að tilætluðum notum þarf að bera sig rétt að.

Mikilvægt er að bera á sig sólarvörnina áður en farið er út í sólina. Smyrja þarf vel af kreminu á húðina til að vörnin virki. Ef smurt er á þunnu lagi næst ekki sú vörn sem umbúðirnar segja til um.

Efnið dofnar smátt og smátt og sólarvörnin er talsvert minni eftir eina eða tvær klukkustundir.

Ekki er ráðlagt að treysta á sólarvörn ef tiltekin svæði líkamans eru mjög viðkvæm. Ágætt er að hylja viðkvæm svæði líkamans með fatnaði eða handklæði.

Nokkur minnisatriði

Hættan á sólbruna er einnig fyrir hendi þrátt fyrir að skýjað sé. Um 30 – 50% útfjólublárra geisla sólar ná í gegnum skýin.

Meiri hætta er einnig á sólbruna þegar vindur blæs því viðkomandi finnur síður fyrir geislum sólar og hitanum sem frá þeim streyma.

Þegar dvalið er nærri sjó eða snjó margfaldast hættan á sólbruna.

Vatns- og sjóböð auka líkur á sólbruna. Hægt er að fá vatnshelda sólarvörn eða nota efni sem byggjast á liposomum. Gagnstætt öðrum efnum virka liposomum efni undir yfirborði húðarinnar.

Varast ber áreynslu í hita og forðast ber að láta húðina verða rauða. Stutt og áköf sólböð eru skaðleg og geta hraðað þróun krabbameins í fæðingarblettum, sem einnig kallast illkynja melanoma.

Vökvatap með svita undir kringumstæðum mikils hita getur valdið blóðþrýstingsfalli og yfirliði.

Hvernig bregðast skal við sólbruna

Sólbruni er brunasár af völdum sólarinnar. Yfirleitt er um að ræða fyrstu gráðu bruna, einstaka sinnum annarrar gráðu bruna. Við vægum sólbruna er best að nota sólaráburð (after sun) og forðast sól í 1 – 2 daga. Við alvarlegri bruna má nota hydrókortisónkrem 1 % eða kvalastillandi hlaup í litlum mæli. Hvort tveggja fæst í lausasölu í lyfjaverslunum.

Gott er að kæla brunna svæðið með svölu vatni (ca. 25 °C) í 1/2 – 1 klukkustund til að lina Varúð skal þó höfð þegar börn brenna því þau geta ofkólnað illa.

Leitaðu læknis:

Ef húðin hleypur upp í blöðrum

Ef kornaabörn eða smábörn sólbrenna

Ef húðin verður rauð og sárkvalin

Ristaðar möndlur með hvítu súkkulaði og lakkrísdufti

Ég bragðaði um daginn trylltar möndlur með lakkrísdufti sem ég hreinlega gat ekki lagt frá mér fyrr en þær voru búnar. Mig langaði að kanna hvort ég gæti ekki bara gert svona sjálf og fór að prufa mig áfram. Til að gera langa sögu stutta að þá er þessi uppskrift með möndlum, hvítu súkkulaði og lakkrísdufti alveg frábær. Ristaðar möndlur með súkkulaði og lakkrísdufti 200 g möndlur 200 g hvítt súkkulaði 1/2 msk kakó 1/2 msk lakkrísduft, t.d. frá Johan Bulow Ristið möndlurnar í 180°c heitum ofni í um 10 mínútur. Takið úr ofninum og kælið. Blandið kakó og lakkrísdufti… Lesa meira

Quesadillas með nautahakki og bræddum osti

Einfaldur kvöldmatur eins og hann gerist bestur með þessari mexíkósku quesadillas uppskrift.  Þó uppskriftin sé einföld kemur bragðið skemmtilega á óvart. Njótið vel! Quesadillas með nautahakki og bræddum osti 500 g nautahakk 1/2 bolli refried baunir 1 dós (4oz) græn chilli 1/2 tsk oregano 1/2 tsk cumin (ekki kúmen) 2 tsk chiliduft 1/2 tsk salt 4 tortillur smjör 2 bollar rifinn ostur Steikið nautahakk á pönnu við meðalhita þar til það er ekki lengur bleikt. Hellið allri fitu af. Bætið baunum, chilí og kryddum saman viði. Steikið í um 3 mínútur í viðbót. Takið af pönnunni. Smyrjið tortillu með smjöri… Lesa meira

Einn af þessum hlutum er ekki eins og hinir – Annar hluti

Hér kemur annar hluti af „Einn af þessum hlutum er ekki eins og hinir“ þar sem, eins og nafnið gefur til kynna, einn hlutur á myndinni er ekki eins og hinir hlutirnir! Athugaðu hvort þú sérð hvaða hlutur sker sig úr á myndunum hér fyrir neðan. Bored Panda tók saman. Sjá einnig: Einn af þessum hlutum er ekki eins og hinir - Fyrsti hluti #1 #2 #3 #4 #5 #6 #7 #8 #9 #10 #11 #12 #13 #14 #15 #16 #17 #18 #19 #20 Lesa meira

„Ég er þakklát fyrir að hafa barist á móti öllum þeim sem kölluðu mig aumingja“

Ég er menntskælingur sem finnur að það er eitthvað í hjarta mínu sem knýr mig til að gefa mér tíma til að setjast niður og skrifa. Í kjölfar límmiðaumræðu Þórunnar Antoníu og annarra byltinga er varða kynferðisofbeldi eykst umtalið í samfélaginu, sem ég tel vera gott. Það er þó eitt sem mér finnst vanta í umræðuna. Við erum flest sammála um að ábyrgðin liggur hjá geranda þegar um ofbeldi er að ræða. Hvort sem ofbeldið er kynferðislegt, fjárhagslegt, líkamlegt eða andlegt. Það sem mér finnst vanta er hvatning og stuðningur við þolendur ofbeldis til að skila skömminni sem fylgir ofbeldi til síns… Lesa meira

Hann hefur sofið með fleiri stjörnum en nokkur annar

Average Rob hefur sofið með fleiri stjörnum en nokkur annar! Eða svona næstum því. Rob notar Photoshop til að setja sig sofandi inn á myndir með stjörnum eins og Taylor Swift, Barack Obama og Eminem. Hann hefur svo sannarlega látið drauminn rætast. #1 Þreyttur í lestinni með Barack Obama #2 Örugglega gott að kúra á öxlinni á David Beckham #3 Eminem góður við hann #4 Sofandi með North og Kanye West #5 Margot Robbie hress umvafin hvolpaást, og þessum sofandi gaur #6 Mila Kunis teiknaði á hann meðan hann var sofandi #7 Belgian Red Devils #8 Ryan Reynolds með pósurnar… Lesa meira

Hún sagði vinkonu frá kynferðislegri áreitni – „Áður en ég vissi af var hún farin að ausa yfir mig skömmum“

Femíníska vefritið Knuz birti í dag magnaða grein sem fjallar um þolendaskömm. Greinina ritar kona sem kýs að njóta nafnleyndar - en þar segir hún frá hörðum viðbrögðum vinkonu sinnar sem hún trúði fyrir atviki sem olli henni mikilli vanlíðan og snerist um grófa kynferðislega áreitni sameiginlegs vinar þeirra. Við fengum góðfúslegt leyfi ritstjórna knúzsins til að birta þessa mikilvægu grein: Ég hef ákveðið að skrifa um þolendaskömm, atvik sem ég lenti sjálf í og hvað gerðist þegar ég loksins þorði að segja vinkonu minni frá þessu. Eftir að hafa upplifað harkaleg viðbrögð vinkonu minnar, þá sá ég að ég… Lesa meira

„Geimverujóga“ er nýtt trend á Instagram – Frekar óhugnanlegt

Ef það sem hræðir þig mest við jóga er að prumpa óvart þegar þú ert að skipta um erfiðar stellingar þá hefur þú ekki séð geimverujóga. Harðkjarna jógafólk getur gert ýmislegt við líkamann sinn sem er frekar óhugnanlegt. Upphaflega kallast þessi tegund af jóga „Nauli,“ en hefur verið kallað „Alien Yoga“ samkvæmt Independent. Þessi aldagamla jóga hreyfing, sem er nú vinsælt trend á Instagram, snýst í grunninn um að anda alveg út áður en þú „einangrar kviðinn“ og sýgur hann svo undir rifbeinin. Þegar þú sérð hreyfinguna þá áttu eftir að átta þig á af hverju þetta er kallað geimverujóga. https://www.instagram.com/p/BSb6nMkDLnY/… Lesa meira

Þrjár unglingsstelpur skipa hljómsveitina MíóTríó sem var að gefa út skemmtilegan sumarsmell – Myndband

Þrjár stelpur á aldrinum þrettán til fimmtán ára skipa hljómsveitina MíóTríó frá Hveragerði. Þær eru Gígja Marín Þorsteinsdóttir, Gunnhildur Fríða Hallgrímsdóttir og Hrafnhildur Birna Hallgrímsdóttir. MíóTríó var að gefa frá sér myndband við eldhressan og skemmtilegan sumarsmell. Ef þetta kemur þér ekki í sumarskap þá veit ég ekki hvað gerir það! Horfðu á myndbandið hér fyrir neðan. Það verður spennandi að sjá hvað kemur næst frá þessum ótrúlega hæfileikaríku stelpum! Hér getur þú fylgst með MíóTríó á Facebook. Lesa meira

Fíflasíróp Jóns Yngva – Frábært á pönnukökurnar!

Bókin Hjálp, barnið mitt er grænmetisæta kom út á dögunum. Bókinni lýsir höfundurinn, Jón Yngvi Jóhannsson, sem matreiðslubók fyrir ráðvillta foreldra, vanafasta heimiliskokka, fátæka námsmenn og alla aðra sem ættu að borða meira grænmeti. Jón Yngvi heldur úti skemmtilegri facebook síðu sem tengist bókinni - en þar birtir hann reglulega uppskriftir og góð ráð sem hefðu getað ratað í bókina en gerðu það ekki. Þar á meðal er þessi frábæra uppskrift að fíflasírópi sem hann var svo huggulegur að leyfa okkur að birta hér fyrir lesendur Bleikt. Gjörið svo vel og gleðilegt sumar! Vegna fjölda (ja, að minnsta kosti tveggja)… Lesa meira

Scott Disick og Bella Thorne kela í sólinni í Frakklandi: „Hann fór klárlega með henni til að pirra Kourtney“

Scott Disick barnsfaðir og fyrrverandi kærasti Kourtney Kardashian sást eiga notalegar stundir með raunveruleikastjörnunni og leikkonunni Bellu Thorne. Þau fóru saman til Frakklands vegna Cannes kvikmyndahátíðinnar og sást til þeirra hafa gaman í sólinni á miðvikudaginn. Þau voru við sundlaugina að hlusta á tónlist, kyssast og fá sér vín. „Þau voru að hlæja og skemmta sér,“ sagði heimildarmaður E! News. „Þau eyddu öllum deginum að kúra saman og reyna við hvort annað. Þau kysstust nokkrum sinnum og á einum tímapunkti lá Bella ofan á Scott og hann strauk henni um hárið. Þegar Scott fékk FaceTime símtal þá var Bella að… Lesa meira