Sportscasting/„Að lýsa leiknum“- Hvað er það og hvernig á að nota það?

Sportscasting er orð sem kemur frá Janet Lansbury einni helstu talskonu RIE stefnunnar í heiminum í dag og hefur það á stuttum tíma orðið að mikið notuðu hugtaki í stefnunni sjálfri og víðar. Í íslenskri þýðingu tala ég oft um það “að lýsa leiknum” og finnst það ná ágætlega utan um merkingu orðsins, en hvað þýðir það samt, að „sportscast-a“ eða “að lýsa leiknum” í uppeldi?

Sportscasting er það þegar við segjum upphátt það sem við sjáum í aðstæðum. Við segjum bara staðreyndir án þess að dæma eða segja okkar skoðun á atriðinu sem við erum að „lýsa“ (sama hvort um jákvæða eða neikvæða skoðun er að ræða).

Kristín Mariella höfundur greinar.

Sjáið fyrir ykkur íþróttafréttamann lýsa handboltalek: „Guðjón Valur nær boltanum, það er hraðaupphlaup, Guðjón sendir á Snorra Stein sem stekkur upp, Snorri skýtur á markið. Markmaðurinn ver.“ – íþróttafréttamaðurinn lýsir hverri hreyfingu, hverjum leik, eins og hann er. Hann er hlutlaus, hann kemur ekki með tillögur, hann skerst ekki í leikinn, hann segir upphátt það sem hann sér.

Við notum Sportscasting í allskonar aðstæðum en helst þegar börnin okkar eiga í erfiðleikum með eitthvað eins og tilfinningarnar sínar, samskipti, að klára verkefni eða takast á við nýjar aðstæður. Í staðinn fyrir að skerast í leikinn þá lýsum við því sem er að gerast, rólega og með eðlilegri röddu, upphátt fyrir barninu.

Þegar við notum Sportscasting gefum við börnunum okkar tíma til þess að takast á við allskonar krefjandi aðstæður eða verkefni – það verður til rými fyrir lærdóm og “problem solving” og þau þjálfast í því að gefast ekki strax upp á því sem þau tóku sér fyrir hendur þrátt fyrir erfiðleika eða pirring.

Það er nefnilega þannig að hvenær sem börnin okkar eiga erfitt með eitthvað, hvort sem það púsl-kubburinn sem virðist ekki passa sama hvernig er reynt, sokkurinn sem hefur einhvernveginn flækst í 7 hringi á stóru tánni eða rifrildið sem kemur upp yfir leikfangabílnum sem allir vilja allt í einu leika við á sama tíma – sama hvað það er þá eru okkar fyrstu viðbrögð oftast að stökkva til og hjálpa, laga, bjarga.

Við sýnum þeim að þau þurfi bara að snúa púslinu svona, leysum stóru tánna úr læðingi sokksins á núll einni og woilah! Tilbúin! – eða förum í dómarahlutverkið og greiðum úr stóra leikfangabílarifrildinu með okkar leiðum „Anna var að leika við bílinn“ (tökum leikfangið og látum Önnu fá það aftur) „Anna má leika með hann í 2 mínútur, síðan mátt þú leika Jói, ég tek tímann!“

Þroskaþjófur er frábært orð sem kom upp á einu námskeiðinu hjá mér. Við verðum nefnilega þroskaþjófar þegar við grípum sífellt inní í stað þess að stoppa, sportscasta, gefa rými og treysta þeim að finna útúr hlutunum sjálf.

„Þú ert að reyna eins og þú getur að setja saman púsluspilið. Ah það getur verið pirrandi þegar púslið passar ekki.“

„Anna var að leika við bílinn, nú er Jói með hann. Þið viljið bæði vera með bílinn. Anna er að reyna að fá bílinn aftur..  hmmm hvað getum við gert? … Jói, ég ætla ekki að leyfa þér að slá.“

„Mér sýnist Vala ekki vera tilbúin til þess að faðma/kyssa/leika við Ara núna. Kannski næst“

„Þig langar að reima skóna sjálf/ur. það getur verið erfitt þegar manni tekst ekki að gera það sem manni langar að gera.“

„Spagettíið dettur aftur og aftur niður af gafflinum, ég sé, þú ert ósátt/ur, þig langar að ná öllu spagettíinu uppá gaffalinn“

Í gegnum Sportcasting náum við að senda börnunum okkar nokkur mikilvæg skilaboð:

  • Ég sé þig, ég skil þig, ég heyri. Ég stend með þér og er hér til að styðja þig.
  • Ég treysti þér til þess að takast á við þetta sjálf/ur, finna lausn á vandamálinu eða einfaldlega að skilja eftir óklárað verk  – Verkefni sem við erum að læra eða æfa okkur í þurfa ekki endilega að klárast strax, eða fara eins og við sáum fyrir okkur það tekur tíma og æfingu að komast upp á lagið með nýja hluti.
  • Ég held ró minni þegar þú átt erfitt með eitthvað eða upplifir pirring og stórar tilfinningar. Það er eðlilegt að verða stundum pirraður og eiga erfitt með verkefni, aðstæður, samskipti, sérstaklega þegar við erum að gera eitthvað nýtt og krefjandi.
  • Þegar vandamál koma upp eða eitthvað gengur ekki hjá okkur þá er gott að stoppa, hugsa og skoða hvaða skref við viljum taka næst – taka meðvitaða ákvörðun um framhaldið eða nota hugmyndaflugið til að finna nýjar lausnir.

Hvernig Sportskasta ég?

Við stoppum við fyrst, höldum ró okkar og hjálpum sem minnst – kannski getur barnið klárað verkefnið eða tekist á við það sem það á í erfiðleikum með án okkar hjálp.

Þegar pirringur eða reiði verður meiri þá segjum við upphátt það sem við sjáum – „þú vildir leika þér lengur með dúkkuna en nú er Lóa með hana“

Við sýnum skilning og samkennd með því að nefna tilfinningarnar sem barnið er að upplifa : „Mér sýnist þú vera mjög ósátt/ur“

Við sporstköstum líka þegar við sjálf erum ástæðan fyrir pirringnum:  „Ég heyri, þú ert ósátt/ur við að fá ekki annan ís, þér finnst ís góður og þig langar svooo mikið í annan!“ – „Þú vilt hafa ljósin kveikt en ég slökkti því nú er komin háttaatími – þú ert mjög ósátt/ur“

Við búum til umhverfi þar sem þau geta sjálf komið með hugmyndir að lausnum “hmm, hvað getum við þá gert?”

Ef við sjáum svo að barnið okkar þarf meiri aðstoð frá okkur en stuðninginn sem við sýnum þegar við sportsköstum þá reynum við að hjálpa þeim eins lítið og hægt er, tökum fyrsta skrefið í að hjálpa. Kannski spurjum við þau hvort það sé nokkuð litla táin sem sé föst í sokknum? Eða hvort það sé nokkuð hægt að sækja boltan ef við förum hinum megin við grindverkið? En þannig fá börnin okkar samt að „eiga“ verkefnin sín sjálf en við viljum nefnilega ekki taka yfir og „stela“ þannig reynslunni, litla sigrinum sem þau upplifa þegar eitthvað klárast.

Með því að sportkasta ýtum við líka undir meðvitund og ákveðna núvitund hjá barni „þú ert að fara að labba niður stigann“ hefur frekar þau áhrif að barn passi sig og vandi sig við það að fara niður stigann en þegar við köllum t.d. „passaðu þig!“ – Af hverju? Nú vegna þess að við hjálpum þeim að einbeita sér á það sem er fyrir framan þau með því að segja það upphátt.

Þegar eldra systkini er að hnoðast í því yngra og á erfitt með að passa sig er líka gott að sportskasta til þess að ýta undir meðvitund og hjálpa þannig barni að passa sig og vera meðvitaðra um viðbrögð og líðan systkini síns „Þú ert að knúsa Óla mikið, þú rúllar þér yfir Óla, Óli hlær. Nú ertu að knúsa hausinn, Óli er að kvarta, mér heyrist Óli vera ósáttur, hmmm…“ – Það er gott að minnast á það að við stöðvum samt alltaf barn sem er að meiða annað barn þannig að í þessu tilfelli ef Anna hættir ekki eða breytir ekki um stellingu þá myndum við stöðva hana ef Óli færi að gráta eða væri orðin mjög ósáttur. En með því að sportskasta og lýsa leiknum fyrir báðum börnum þá verður þessi mikilvæga meðvitund fyrir viðbrögðum og líðan hins barnsins skýrari og oftar en ekki er það nóg til þess að barn passi sig betur í aðstæðunum, róist sjálft og skipti um stefnu án þess að foreldri þurfi endilega að skerast í leikinn.

Að lýsa leiknum á þennan hátt hjálpar líka til við málþroska hjá ungum börnum þar sem við setjum staðreyndir í orð en einnig hefur það mjög góð áhrif á tilfinningagreind barna að heyra okkur setja líklegar tilfinningar þeirra í orð á þennan hátt.


-Kristín Mariella Friðjónsdóttir

Greinin birtist fyrst á síðunni Respectful Mom og er endurbirt hér með góðfúslegu leyfi höfundar

Netkaup sem fóru úrskeiðis – 22 sprenghlægilegar myndir

Það getur verið ansi snúið að panta sér föt á netinu þar sem ekki er hægt að máta flíkina né vita hvort hún muni líta út nákvæmlega eins og myndirnar sýna til um. Einnig er algengt að fyrirsæturnar á myndunum séu mjög grannar og langar og því erfitt að sjá fyrir sér hvernig flíkin líti út á öðrum en konum með þann vöxt. Margir hafa lent í því að fá flíkur sem virðast ekki einu sinni vera þær sömu og á myndunum. Daily Feed tók saman lista yfir 22 flíkur sem konur pöntuðu sér með misgóðum árangri.   Lesa meira

Heillandi heiðursdagskrá um Jóhönnu Kristjónsdóttur

Heiðursdagskrá um Jóhönnu Kristjónsdóttur rithöfund (1940-2017) var haldin síðastliðinn sunnudag á Menningarhátíð Seltjarnarness. Fjöldi ættingja og vina Jóhönnu auk annarra gesta mættu. Vera Illugadóttir, barnabarn Jóhönnu, var kynnir. Börn Jóhönnu, barnabörn og vinir komu einnig fram, en fram komu Ásgerður Halldórsdóttir, Elísabet Jökulsdóttir, Embla Garpsdóttir, Hildur Bjarnadóttir, Hrafn Jökulsson, Jökull Elísabetarson, Rannveig Guðmundsdóttir, Sigþrúður Guðmundsdóttir og Styrmir Gunnarsson. Höfundaverk Jóhönnu eru óvenju fjölbreytt enda fór hún sjaldnast troðnar slóðir í lífi og starfi. Í dagskránni verður dregin upp mynd af margbrotinni konu sem með eldmóði sínum og samhug hafði djúp áhrif á þá sem henni kynntust. Daníel Helgason gítarleikari og… Lesa meira

Húsráð: Svona færðu strigaskóna hvíta aftur

Við könnumst mörg við þetta, hvítu strigaskórnir okkar eru hrikalega fallegir og hvítir þar til við erum búin að nota þá einu sinni. Þeir verða aldrei jafnhvítir aftur, alveg sama hvaða húsráð við höfum reynt. Twitternotandinn @sarahtraceyy virðist hins vegar hafa fundið ráð sem virkar og deildi hún fyrir og eftir mynd af hvítu Converse skónum sínum ásamt húsráðinu sem hún notaði. Twitternotendur hafa tekið vel í póstinn og hafa yfir 9000 líkað við póstinn og yfir 1300 deilt honum áfram.     I am a miracle worker pic.twitter.com/BeivqBtdrv — halloween queen (@sarahtraceyy) October 15, 2017 Og eftir að fjöldi notenda… Lesa meira

Guðrún Huld hannaði íslenska stafrófið með nýrri nálgun

Grafíski hönnuðurinn Guðrún Huld Gunnarsdóttir ákvað að taka nýja nálgun á íslenska stafrófið og selur það nú í tveimur stærðum sem eru heimilisprýði, hvort sem er í forstofunni, barnaherberginu eða annars staðar á heimilinu. „Mig langaði að einblína á það jákvæða og er að vinna með falleg og hlý orð í stað A fyrir Api,  Á fyrir Ás, B fyrir Banani og svo framvegis þá nota ég A fyrir Alúð, Á fyrir Ást, B fyrir Bjart,“ segir Guðrún Huld. Plakatið hefur lærdómsgildi fyrir yngri kynslóðina sem og eldri og fæst í tveimur stærðum, A3 og A4, á Facebooksíðu hennar. „Margir… Lesa meira

Þeir eru rauðhærðir og naktir til styrktar góðgerðarmálum

Í nýju dagatali fyrir árið 2018 er áherslan lögð á fáklædda rauðhærða karlmenn. Tilgangurin er bæði að stemma stigu við neikvæðu áliti fólks á rauðhærðum karlmönnum og að safna til góðgerðarmála, en ágóðinn rennur til góðgerðarsamtakana STAND UP. Markmið þeirra er að berjast gegn einelti hvarvetna, en þó með áherslu á LGBT samfélagið. https://www.instagram.com/p/BaUhAoeD7Au/?taken-by=redhot100 https://www.instagram.com/p/BaZtgJJD90L/?taken-by=redhot100 https://www.instagram.com/p/BaYj2IajKPs/?taken-by=redhot100 https://www.instagram.com/p/BaXTCzdDTMr/?taken-by=redhot100 https://www.instagram.com/p/BaWj1Pkjqtc/?taken-by=redhot100 https://www.instagram.com/p/BaOEztFj4cx/?taken-by=redhot100 https://www.instagram.com/p/BaKeVRCg7Jb/?taken-by=redhot100 https://www.instagram.com/p/BaH03SWjBIF/?taken-by=redhot100 https://www.instagram.com/p/BZ1-AAijVyT/?taken-by=redhot100 https://www.instagram.com/p/BZzMqgiDc4k/?taken-by=redhot100 https://www.instagram.com/p/BZyYZK8DFLv/?taken-by=redhot100 https://www.instagram.com/p/BZwlIOpjmaN/?taken-by=redhot100 https://www.instagram.com/p/BZi8mLnjzQf/?taken-by=redhot100   Lesa meira

Kiddakvöld haldið til styrktar börnum Kristjáns

Kiddakvöld verður haldið í kvöld á Ölstofu Hafnarfjarðar. Kristján Björn Tryggvason var 36 ára eiginmaður og 3 barna faðir sem lèst 19. júlí siðastliðinn eftir langa baráttu við heilaæxli. Og þar sem Kiddi var mikill stuðmaður verður haldið heiðurskvöld á Ölstofu Hafnarfjarðar í kvöld þar sem ágóðinn af miðasölu rennur óskiptur til barnanna hans. Meðal þeirra sem fram koma eru: Ari Eldjárn, Einar Ágúst og Sigga Kling. Einnig verður happdrætti og fleiri uppákomur. Húsið opnar klukkan 20 með fordrykk og lèttum veitingum Aðgöngumiði er á 2.000 kr. og 2.500 kr. með happdrættismiða. Einnig er hægt að kaupa auka happdrættismiðaá 1.000… Lesa meira

Bókasafnsfræðingar stæla Kardashian myndatöku

Það er kominn áratugur síðan Kardashian fjölskyldan kom fyrst á skjái heimsins (og síðan hafa þau verið alls staðar!) og til að fagna þeim áfanga sat fjölskyldan fyrir á forsíðu Hollywood Reporter. Nokkrir bókasafnsfræðingar sáu forsíðuna og ákváðu að gera eigin útgáfu. „Til að fagna áfanganum ákvað samfélagsmiðlafólkið okkar að taka algjörlega óæfða myndatöku,“ segir starfsfólk Invergargill borgarbóka- og skjalasafnsins í Nýja Sjálandi á Facebook síðu þess. Sex dögum seinna er pósturinn búinn að fá 11þúsund „like“ og Facebooksíða þeirra fengið fjöldann allan af athygli. Helstu vefmiðlar hafa sagt frá grínun og lesendur síðunnar hafa sitt að segja um hvor… Lesa meira

Signature opnar fyrstu conceptbúðina á Norðurlöndum

Þann 6. október síðastliðinn opnaði Signature, ein fallegasta húsgagna- og hönnunarvöruverslun landsins, í Askalind 2a í Kópavogi. Ný 1.000 fm verslun á tveimur hæðum sem býður upp á allt það nýjasta í evrópskri húsgagnahönnun, gjafavöru og hágæða útihúsgögnum. Signature húsgögn opnaði fyrst dyrnar árið 2003, þá staðsett í Bæjarlindinni, og varð um leið brautryðjandi í hágæða útihúsgögnum á Íslandi. Nú hefur verslunin stækkað margfalt með innkomu nýrra evrópskra vörumerkja. Húsgagnavörumerkin XOOON og Henders & Hazel eru með yfir 300 verslanir víðsvegar um Evrópu, og er verslunin í Askalindinni fyrsta concept-búðin á Norðurlöndunum. Áherslurnar eru frábreyttar hefðbundnum íslenskum húsgagnaverslunum. „Hér er… Lesa meira

Brúðguminn og gæjarnir stíga trylltan dans

Erla Ósk Guðmundsdóttir og Guðfinnur Magnússon giftu sig laugardaginn 14. október síðastliðinn, en parið hefur verið saman í nokkur ár. Guðfinnur ákvað að koma brúður sinni á óvart með dansi og fékk æskuvini sína í lið með sér. Þeir spiluðu fótbolta saman í Fjölni og eru allir góðir vinir. Strákarnir fóru í Kramhúsið þar sem að þeir nutu handleiðslu Sigríðar Ásgeirsdóttur og má sjá afraksturinn í myndbandinu hér að neðan. „Við vorum öll í krúttkasti yfir þessum skemmtilega hópi,“ segir einn starfsmanna Kramhússins. Vinir brúðgumans heita Bergsveinn Ólafsson, Bjarni Gunn, Sveinn Aron Sveinsson, Henrý Guðmunds, Óli Hall, Jóhann Óli Þorbjörnsson,… Lesa meira

Kim Kardashian drakk brjóstamjólk systur sinnar

Kim Kardashian hefur viðurkennt að hún hefur drukkið brjóstamjólk Kourtney systur sinnar í þeim tilgangi að reyna að ráða niðurlögum psoriasis. Raunveruleikastjarnan hefur talað opinberlega um að hún glími við psoriasis, en hún talaði fyrst um það í viðtali árið 2010. Síðan hefur hún talað reglulega um hvaða aðferðum hún hefur beitt við að halda sjúkdómnum og einkennum hans niðri. Móðir hennar, Kris Jenner, er líka með sjúkdóminn. „Ég hef reynt hefðbundnar meðferðir, en ég er alltaf tilbúin til að reyna nýjar aðferðir,“ segir Kim. „Einu sinni drakk ég meira að segja brjóstamjólk Kourtney!“ Kim sagði einnig frá að hún… Lesa meira